|
02.01.2003 |
Tom Hanks artisti
mė i popullrizuar nė Amerikė
Tom Hanks ka zėvendėsuar Julia Roberts nė listėn e yjve mė tė
popullarizuar nė Amerikė, njohtojnė hulumtimet mė tė fundit. Nė
vendin e dytė gjendet Mel Gibson, Julia Roberts tani gjendet nė
vendin e tretė tė kėsaj liste. Besohet se Tom Hanks pozicionin e
parė e arriti pas filmit tė tij "The Road to Perdition". Nė
vendin e katėrt gjendet Harrison Ford, nė tė pestin Sean
Connery, kurse nė vendin e gjashtė gjendet legjendari John
Wayne, i cili vdiq mė 1979. "As njė i ndjerė deri tani nuk ėshtė
klasifikuar nė listė ndėrmjet tė dhjetėve" tha njė zyrtare e
kompanisė pėr hulumtime, Nancy Wong.
|
|
03.01.2003 |
|
Sadam Husein ndalon antenat satelitore
Kryetari Irakian Sadam Husein ndaloi popullatės qė tė shikojnė
programe satelitore, sepse mendon se nėpėrmjet tyre transmetohen
qėdrimet e kundėrshtarėve tė regjimit Irakien dhe programet tė
cilat janė nė kundėrshtim me principet islame, njohton
televizioni irakian. "Publikimi i mendimeve tė tė tjerėve, dhe
nėse ėshtė fjala pėr armiqėt, paraqet njė sabotazh" tha Sadam, i
pyetur se a ėshtė logjike tė jetė pėrgjegjės pėr njė popull dhe
tė lejojė programet televizive tė cilat ndikojnė negativisht nė
mendimet e tij. Vetėm korespondentėt e mediave tė huaja,
ambasadat apo funksionerėt shtetėrorė mund tė pėrdorin antenat
satelitore nė Irak, njė vend ku ekzistojnė katėr kanale
televizive nėn kontrollin shtetėror.
|
|
04.01.2003 |
|
Semaforėt inteligjent
Disa shkenctarė Italian kanė zbuluar semaforė inteligjent tė
cilėt do ti ndėrrojė dritat nga e kuqja deri nė tė gjelbėrt, nė
vartėsi nga shpeshtėsia e komunikacionit. Pritet qė ky lloj
rregullimi nė komunikacion tė zvoglojė pėrplasjet nė rrugė, dhe
vozitėsve do tė mundėsohet qė tė mos presin mė nė semafor kur nė
rrugė nuk ka ndonjė veturė tjetėr. Nė kėtė rast senzori
automatikisht do tė reagojė dhe do tė ndizet drita e gjelbėrt.
Semaforėt inteligjent do tė lėshohen nė pėrdorim
eksperimentalisht nė fillim tė kėtij viti.
|
|
05.01.2003 |
|
Automobilat tė verdhė dhe tė bardhė mė tė sigurt
Automobilat me ngjyrė tė verdhė dhe tė bardhė kanė mė pak
mundėsi pėr tė ndeshur ndonjė automobil tjetėr njohtojnė disa
hulumtues spanjoll. Ata kanė analizuar shenimet e rreth 57.000
ndeshjeve tė rėnda komunikacioni nė tė cilat ishte fajtor vetėm
njėri vozitės. Nė krahasim me ngjyrat tjera, automobilat me
ngjyrė tė verdhė dhe tė bardhė kishin shansė 4% mė pak se sa
veturat tjera pėr tu goditur nga ndonjė veturė tjetėr. Kjo
pvrparėsi e vogėl ishte e theksuar nė motin e keq siē janė shiu,
mjegulla, si dhe nė rrugėt e hapura." Edhe pse pa dyshim
prodhuesit duhet ti japin rėndėsi faktorėve tjerė tė automobilit
pėr tė zvogluar numrin e ndeshjeve automobilistike, ata duhet ti
kushtojnė rėndėsi edhe ngjyrės sė karoserisė. |
|
06.01.2003 |
E-maili
ndihmon plaēkitėsit
Plaēkitėsit modern sot pėrdorin emailin pėr tė pėrcaktuar
momentin e duhur pėr tė plaēkitur, njohton The Infrastucture
Forum nga britania. Plaēkitėsit dėrgojnė email nė nė shumė
adresa me shpresė qė do tė marrin pėrgjegje automatike, mesazhe
tė cilat shumė biznesmenė i lėnė, pėr tė njohtuar partnerėt
tjerė se ata janė nė pushim apo nė rrugė. Nė bazė tė kėtij
emaili ata e dijnė se a ėshtė momenti pėr tė plaēkitur nė atė
shtėpi, adresėn e tė cilit e kanė gjetur nė adresar. |
|
07.01.2003 |
|
Prezantohet Rolls Roys i ri
Prodhuesi gjerman i automobilave BMW prezantoi modelin mė tė ri
tė automobilit mė tė njohur britanez Rolls Roys. Phantom ėshtė
modeli i parė pas disa vitesh kur Volkswagen e kishte blerė ,
dhe pas
saj BMW. Inovimet mė tė reja tė nė automobil janė mbajtėsit e
ombrellave nė dyert e pasme, kontenjeri pėr cigare i cili mban
lagėshti optimale, dhe gomat tė cilat mund tė pėrdoren deri nė
200 kilometra dhe
pas defektit. Duke respektuar traditėn, BMW ka ruajtur formėn e
maskės karakteristike tė Rolls Roysit, dhe gjithė kjo kushton
300.000 dollarė. (BBC)
Kirk, Michael dhe Cameron Douglas lujanė sė bashku
Michael Douglas sė basku me tė atin e tij Kirk dhe djalin e tij
Cameron do tv luajnė nė njė film tė ri - nė njė komedi pėr njė
familje nga New Yorku me emrin "A few good Years". Kjo do tė
jetė hera e parė
kur familja Douglas lujanė sė bashku, dhe Michael beson se ky
film do tė ketė sukses. "Kjo ėshtė njė shansė e mirė pėr tė
luajtur nė njė film me babain, se deri tani nuk kemi mundur tė
vendosim tė luajmė sė
bashku" tha Michael. "Michael dhe unė nuk kemi qenė gjithmonė tė
afėrt, por vitet e fundit jemi sė bashku" tha Kirk.
|
|
09.01.2003 |
|
Nė vitin 2002 nė tėrė botėn janė vrarė 25 gazetarė
Organizata ndėrkombėtare "Reporterėt pa kufi" njohtoi nė Berlin
se gjatė vitit tė kalur nė pjesė tė ndryshme tė botės janė vrarė
25 gazetarė. Mė herėt Komiteti nga New York pėr mbrojtjen e
gazetarėve regjistroi gjatė vitit 2002 se nė detyrė janė vrarė
19 gazetarė, numėr i cili konsiderohet mė i vogli qė nga viti
1985, qė nga ai vit kur kjo organizatė ka filluar tė mbajė
evidencė. Nė kėtė njohtim tė "reporterėve pa kufi" thuhet se
vitin e kaluar numri mė i madh i gazetarėve tė vrarė ndodhi nė
Bangladesh dhe Filipine. |
|
10.01.2003 |
|
Pėrdorimi i tepėrt i kripės shkurton
jetėgjatėsinė
Shkenctarėt Amerikan nga Universiteti Maryland pohojnė se ēdo
vit mund tė shpėtohen 150.000 jetė njerzish nėse industria
ushqimore do tė zvoglojė sasinė e kripės e cila i shtohet
ushqimit. Kripa ka ndikim direkt nė tensionin e gjakut i cili
ėshtė i lidhur me njė spektėr tė gjėrė sėmundjesh. Shumė
probleme shėndetsore mund tė parandalohen kur prodhuesit e
ushqimeve nė 10 vitet e ardhshme nė prodhimet e tyre do tė
pėrgjysmojnė pėrdorimin e kripės, pohojnė kėta shkenctarė
Amerikan. Ata vlersojnė se nė kėtė rast pėr 20% do tė zvoglohet
numri i tė sėmurėve nga tensioni i lartė i gjakut, pėr 14% do tė
zvoglohet numri i vdekjeve nga sulmi nė zemėr, kurse numri i
pėrgjithshėm i vdekjeve do tė zvoglohet pėr 7%. Edhe pse kėta
shkenctarė japin sasinė prej 2.4 gram nė ditė, Amerikanėt
pėrdorin mesatarisht rreth 4 gram kripė nė ditė. |
|
13.01.2003 |
Hakeri vjedh
80.000 kartela krediti
Policia Izraelite me ndihmėn e Zyrėn Hetuese Federale (FBI) , ka
burgosur tė riun pėr tė cilin dyshohet se ka hyre nė sistemin
kompjuterik tė njė kompanie amerikane. Njėzetekatėrvjeēari David
Sternberg nga Haifa, dyshohet se nga njė llogari e njė kompanie
amerikane ka vjedhur informata personale pėr rreth 80.000 blerės,
duke pėrfshirė edhe numrat e kartelave tė kreditit tė tyre.
Zyrtarė tė policisė nuk e kanė bėrė tė ditur emrin e kompanisė
nė tė cilėn Sternberg ka hyrė, por dihet se bėhet fjalė pėr njė
kompani e cila shet CD dhe DVD. Nė konfliktin e fundit nė
Lindjen e afėrt, hakerėt izraelit dhe palestinez nuk qėndruan
anash. Sulmet nė web lokacionet e kundėrshtarit, shkatėrrimi dhe
dėmtimi i sistemit ishin njė paraqitje zakonshme nė kibernetikėn
e cila ishte tėrbuar po me tė njejtėn forcė si njė luftė e
vėrtetė. David si duket nė momentet e pushimit ka tentuar qė
diēka tė pėrfitojė, mendojnė komentatorėt. |
|
15.01.2003 |
Yahoo! ka 2
milionė parapagues
Yahoo! ka pritur fundin e vitit 2002 me 2 milionė parapagues.
Rėnja e tė ardhurave ka obliguar pėrgjegjsit tė kėsaj kompanie
qė ky numėr tė jetė si qėllim kreyesor i vitit qė shkoi. Edhe
pse nuk janė dhėnė tė dhėna mė tė sakta, nė kėtė komunikatė tė
kėsaj kompanie thuhet se shifra prej 2 milionėsh ėshtė arritur
qysh nė dhjetor. Kompania Yahoo jo vetėm se ka pasur rėnje nė tė
ardhura, por ka pasur edhe humbje prej disa milion dollarėsh.
|
|
16.01.2003 |
|
Doktor vdekja" arriti nė Kaliforni
Me qindra adhurues tė eutanazisė kanė pritur mjekun nga
Australia Philip Nitschea tė quajtur "Doktor vdekja" nė njė
konferencė nė Kaliforni, ku njė seminar kishte emrin "Lajme nga
shpejtimi i procesit tė vdekjes". "Nuk ju duhet mjek, mund tė
vdisni edhe pa tė" ishte njė mesazh i Nitschkea i cili ja tha
publikut. Nitschkea ka tėrhequr vėmendjen botėrore pasi ai nė
vitin 1997, i ndihmoi tė vdesin 4 tė sėmurėve nga Australia
Veriore me ligjin e parė botėrorė i cili miraton eutanazinė.
|
|
19.01.2003 |
|
Rekord nė shikim filmave maraton
17 Tajlandez fituan ēmime nė tė holla dhe njė rast pėr tė hyrė
nė librin e Guinnes pasi qė ata 65 orė pandėrprerė kanė shikuar
filma . Shikim tė filmave maraton kishte organizuar ministria e
turizimit pėr tė promovuar festivalin ndėrkombėtar tė filmit nė
Bangkok. Me kėtė rast ėshtė thyer rekordi i mėparshėm tė cilin e
kishin Amerikanėt tė cilėt pėr 53 orė e 22 minuta pa ndėrprerė
kishin shikuar filma.
|
|
21.01.2003 |
Masouka dhe Sainct
fituesit e "Paris-Dakar"
Japonezi Hiroshi Masouka ėshtė fituesi i relit tė 25 Paris-Dakar
i cili tė dielėn mbaroi nė Sharm El-Sheik nė Egjipt. Masouka
etapėn e 17 e pėrfundoi nė vendin e 35, por ai fitoren e dytė tė
tij e kishte siguruar njė ditė mė herėt, pasi qė ishte ndaluar
udhėheqėsi i garės Stephane Peterhansel. Masouka me Mitsubishi
kishte kaluar 8.552 kilometra para 3 javėve nga Marseja, pėr 49
orė 8 minuta dhe 52 sekonda.
Francezi Richard Sainct me motoēikletė ėshtė gjithashtu fitues
nė konkurencė tė motoēiklistave, ku iu desht 53 orė 24 minuta
dhe 32 sekonda vozitje pėr tė arritur deri nė cak.
Pėr dhjetė vite do tė zhduken bananet?
Bananet mund qė tė zhduken pėr njė decenje nėse nė tė ardhmen e
afėrt nuk krijohet ndonjė sortė e re, rezistente ndaj "snet",
njė lloj paraziti, njohtojnė disa shkenctarė nga Belgjika.
Bananet tė cilat ne i hajmė sot janė sterile dhe pa fara, dhe
kėshtu ky parazit mund ti shkatrrojė, ashtu siē kishte ndodhur
para 50 viteve me paraardhėsit e bananeve tė sotshme. Nga ana
tjetėr bioteknologjia dhe inxhenjeringu gjenetik thonė se
Kavendish bananja, tė cilėn sot e pėrdorin me miliona njerėz, i
mungon llojllojshmėria gjenetike, dhe pėrveē kėsaj i kėrcėnohen
edhe shumė sėmundje tjera siē janė si psh sėmundja panameze,
sigatokam e zezė si dhe insektet e ndryshme tė cilat po sulmojnė
plantazhet nė Amerikėn e mesme. |
|
23.01.2003 |
|
Vodhi TV, pastaj u kthye pėr gjėrat tjera
Policia e qytetit rus Vladimir nuk kishte shpresuar se do ta
kapin hajdutin i cili kishte vjedhur njė televizor, deri atherė
kur ai u kthy pėr ta marrė pilotin e TV-sė. Ky njeri tė premten
kishte hyrė nė shitore, kishte marrė Tv dhe pa u hetuar kishte
ikur. Ai tė mėrkurėn u kthye po nė tė njejtin dyqan, duke
aktruar si blerės i rregullt, dhe duke i akuzuar shitėsit se nuk
ia kanė dhėnė pilotin, garancionin, antenėn dhe mėnyrėn se si tė
pėrdoret Tv. Shitėsit atė e kishin njohut, thirrėn policinė, tė
cilėt pasi e burgosėn, nė banesėn e tij gjetėn tv e vjedhur. |
|
24.01.2003 |
Bananet nuk do tė
zhduken
Njė ekspert Tajvanez pėr banane hodhi posht pohimet e njė
shkenctari francez se bananet do tė zhduken pas 10 viteve. "Nuk
ekziston njė rrezik i tillė. Unė mendoj se Frison ka thėnė atė
qėllimishtmpėr tė alarmuar, pastaj UN do tė japė tė holla mė
shumė pėr tė hulumtuar lloje tė bananeve qė do tė jenė rezistent
ndaj sėmundjeve" tha Huang Hsin-Chuan, kryeshef i institutit
tajvanez pėr hulumtim tė bananeve. Siē kemi njohtuar, para disa
ditėve shkenctari Francez Emile Frison dha njė tezė duke thėnė
se bananet do tė zhduken nga sėmundjet qė ato nuk janė rezistent.
|
|
25.01.2003 |
Vdiq kampioni i
botės nė snowboarding
Nė borėn e madhe qė kishte kapluar vendin Rovelstock, kishin
vdekur shtatė persona, ku nė mesin e tyre ishte edhe kampioni i
katėrfishtė nė Snowboarding, Craig Kelly (36). Ky Amerikan isht
njėri ndėr sportistėt mė tė mirė dhe njėri nga sportistėt e parė
qė para 15 viteve kanė filluar tė mirren me kėtė sport
profesonalisht. |
|
26.01.2003 |
|
Hulimtimi mbi depresionin
Shumė njerėz qė vuajnė nga depresioni nuk kėrkojnė ndihmė
mjeksore, sepse frikohen se kjo do tė ndikojė negativisht nė
shoqėri. Deri nė kėtė pėrfundim ka ardhur njė kompani hulumtuese
e pavarur Datamonitor, pjestarėt e sė cilės kishin anketuar mbi
200 psikiatra nė Amerikė, Britani, Francė, Spanjė, Gjermani,
Itali dhe Japoni. Nė bazė tė kėtyre tė dhėnave, kjo kompani
njohton se mbi 20 % e njerėzve qė vuajnė nga depresioni tentojnė
vetėvrasje, para se sėmundja e tyre tė zbulohet kurse 47% e
njerėzve qė vuajnė nga depresioni mendojnė pėr vetėvrasje.
Lufthansa do tė vendosė internetin nė aeroplanė
Lufthansa do tė jetė aerokompania e parė e cila pasagjerėve tė
vet do t'ua mundėsojė lidhjen nė internet gjatė fluturimit.
Kėshtu pasagjerėt e Boeing 747, i cili fluturon
Frankfurt-Washington, do tė mund tė lexojnė emailat ose tė
surfojnė nė internet, nėpėrmjet njė severi tė instaluar nė
aeroplan. Ky sistem ėshtė testuar nė tetor nė njė aeroplan pa
pasagjerė. Lufthansa planifikon qė deri nė vitin 2004 nė tė
gjithė aeroplanėt interkontinental tė instalojė kėso lloj
sistemesh. |
|
27.01.2003 |
|
Kinezėt me optimistė, Gjermanėt mė pesimistė
Njė hulumtim i bėrė kohėve tė fundit nga Instituti Galup, tė
bėrė nė 15 shtete nėpėrmjet telefonatave, tregon se besim mė tė
madh nė zhvillimin pozitiv nė botė kanė Kinezėt. 90% e kinezėve
janė optimistė pėr zhvillim pozitiv tė gjėrave nė botė, kurse
gjermanėt kėtė mendim e kanė vetėm 13%. Mė pesimistė me
gjermanėt janė edhe argjentinasit me 19% dhe turqit me 31% qė
besojnė se bota do tė zhvillohet pozitivisht. Amerikanėt nė
vitin 2001 me shumicė ishin optimistė (53%), nė ndryshim me
vitin e kaluar ku shumica ishin pesimistė. |
|
28.01.2003 |
|
Bee Gees nuk ekziston mė
Pėr shkak tė vdekjes tė kėngėtarit Mauricea Gibba, grupa Bee
Gees nuk do tė ekzistojė mė, njohton vėllau i tij binjak Robin.
"Bee Gees pėr ne ishte si tė ishim tre vėllezėr" tha Robin. Pėr
nder tė Maurice ne nuk do tė jemi Bee Gees. tha nė njė
intervistė pėr JMTV. Robin (53) tha se me vėllain mė tė madh ata
do tė vazhdojnė tė merren me muzikė, pasi kėtė e kishte dėshirė
edhe Maurice. |