1

Automjeti i parė me gazoline u shpik nga inxhinieri gjerman Karl Benz. Ai ishte me tri rrota dhe u paraqit nė publik mė 3 Korrik 1886.

2

Anatra ėshtė njė nga shpendėt mė tė shpejtė. Shpejtėsia e kėtij shpendi tė egėr arrin deri 105 km/orė

3

ADN ka njė madhėsi prej 1 tė mijtat e milimetrit, pėrbehet prej rreth 200 miliard atomesh dhe pėrmban 1 milion faqe njohuri.

4

Breshka mund tė ecė me 10 km nė orė.

5

Ēdo ditė nė Botė sėmuren me sėmundjen e AIDS-it 6000 djem dhe vajza.

6

Deri tani, ndėrtesa mė e lartė e banuar nė botė ėshtė Petronas Towers, e ndėrtuar nė vitin 1996 nė Kuala Lumpur tė Malajzisė. Ajo ka 96 kate dhe njė lartėsi prej 452 metra.

7

Gjysma e popullsisė sė botės ėshtė nėn moshėn 25 vjeē.

8

Gjuhėt zyrtare qė fliten nė mė shumė vende, janė: Anglishtja nė 54 vende, Frėngjishtja nė 33 dhe Arabishtja nė 24.

9

Ivani i IV. i cili erdhi nė pushtet nė vitin 1533 nė Rusi, vrau djalin e vet me pretendimin se synonte ti merrte fronin.

10

Kompjuterėt modern janė ndėrtuar duke u bazuar nė sistemin nervor, por edhe kompjuteri modern nuk i afrohet as nivelit tė njė zvarritėsi.

11

Kafsha mė e ndjeshme, domethėnė mė e zonja pėr tė nuhatur ėshtė dhelpra. Sipas eksperimenteve tė bėra, ėshtė vėrejtur se dhelpra mund tė nuhas njė copė mish, tė fshehur nė njė thellėsi 60 centimetra.

12

Kėrmilli lėviz me njė shpejtėsi 0.05 km/orė; pra rreth 100 herė mė ngadalė se njeriu.

13

Lakuriqi i natės fluturon vetėm natėn dhe pėr tu mos u pėrplasur me pengesa qė i dalin pėrpara, pėrdor njė sistem sonari (radari ). Shpejtėsia e tij nė fluturim mund tė arrijė deri 50 km nė orė.

14

Lojrat e para moderne olimpike janė zhvilluar nė vitin 1896 nė Athinė, ku morėn pjesė 13 shtete nė nėntė lloje sporti.

15

Libija ėshtė shteti qė ka emrin zyrtar mė tė gjatė nė botė: “al-Jamahiryah al Arabiya al-Libiyah ash Sha Biyah al-Ishtirakiyah” pra tė pėrbėra nga 56 germa… ndėrsa emri poetik i Bangkokut, kryeqytetit tė Tailandės pėrbėhet nga 167 germa…

16

Megjithėse nė botė ka mė shumė se 600 milionė telefona, gjysma e botės ende nuk ka bėrė asnjė telefonatė.

17

Mundėsia pėr tė tė rėnė rrufeja ėshtė 1 nė 600,000

18

Mesatarisht nė botė shkohet nė shkollė 200 ditė, nė SHBA 180 ditė, nė Suedi 170 ditė, nė Japoni 243 ditė.

19

Mė shumė se 1 miliard tranzitorė prodhohen....ēdo sekondė.

20

Mjalti mund tė qėndrojė pa u prishur 3000 vjet dhe pėr kėtė arsye dylli i mjaltit pėrdoret pėr procesin e balsamimit.

21

Milingonat e ndjejnė tėrmetin qė mė parė dhe dalin menjėherė nga foletė.

22

Minjtė nuk mund tė vjellin.

23

Macet mund tė vrapojnė deri nė 50 km/orė. Sigurisht, ky ėshtė njė lajm i keq pėr minjtė, tė cilėt mund tė vrapojnė deri 10 km/orė!...

24

Nė krahasim me kafshėt qė jetojnė nė ujė, shpejtėsia e njeriut nė ujė i ngjan asaj tė kėrmillit… Mė tė shpejtėt mund tė arrijnė njė shpejtėsi 8 km/orė. Shiqoni sa larg ėshtė kjo shpejtėsi, kundrejt asaj tė tonit me bisht blu, qė arrin nė reth 70 km/orė.

25

Ngadalė por lagė, ashtu si edhe kėrmilli, breshka konsiderohet si njė nga kafshėt mė tė ngadalshėm. Shpejtėsia e saj arrin rreth 0.37 km/orė.

26

Njė malė nė lėvizje, me gjithė peshėn e tij tė rėndė, elefanti afrikan ėshtė nė gjendje tė vrapoj me njė shpejtėsi rreth 40km/orė, duke ia kaluar edhe njeriut.

27

Nė Xhakarta tė Indonezisė ėshtė duke u ndėrtuar njė ndėrtesė me lartėsi 558 metra.

28

Njė njeriu i duhen pėrafėrsisht 32 vjet pėr tė numėruar nga 1 deri nė 1 miliard.

29

Nėse damarėt e njeriut do tė vendoseshin njeri pas tjetrit do tė mund tė pėrshkonin Ekuatorin 2 herė.

30

Nėse do tė mund tė pėrdornim 13% tė trurit, do tė mund tė shfaqeshim nga njė vend nė njė tjetėr.

31

Nė fytyrėn e njė maceje ndodhen 146 muskuj.

32

Njeriu mė i gjatė ėshtė 2.75 cm

33

Njė njeri i rritur merr frymė afėrsisht 25 000 herė nė ditė

34

Njė njeri harxhon mesatarisht 3 vjet tė jetės nė banjo.

35

Nė krahun e njė majmuni ka rreth 25 milionė qime.

36

Nė Zelandėn e Re ka 4 milionė njerėz dhe 70 milionė dele.

37

Nė Australi ka mė shumė se 150 milionė dele dhe njė popullsi prej rreth 17 milionėsh.

38

Numri i vajzave adoleshente nė Botė nė njė ditė qė lindin fėmijė ėshtė 40.000.

39

Nė vendet e zhvilluara pėrqindja e tė rriturve qė martohen ra nga 72% nė 1970 nė 60% nė 1996. Mundėsia pėr divorcim nė martesėn e parė u rritė nga 50% nė 67%. Mundėsia pėr divorcim nė martesėn e dytė ėshtė rreth 10 % mė e lartė se nė martesėn e parė.

40

Nė Perėndim njerėzit ndėrrojnė shtėpi mesatarisht 1 herė nė 7 vjet.

41

Nė Holandė 84% e infermiereve akuzohen seksualisht nė punė.

42

Nė 1870 nė Londėr jetonin mė shumė irlandezė sesa nė Dublin.

43

Nė Ditėn e Nėnave nė SHBA bėhen mė tepėr telefonata personale se nė ēdo ditė tjetėr nė ēdo shtet tjetėr.

44

Nė 1750 nė botė jetonin rreth 800 milionė njerėz, nė 1850 njė miliardė mė tepėr dhe nė 1950 edhe njė tjetėr miliard mė tepėr. Pastaj u deshėn vetėm 50 vjet pėr tu dyfishuar dmth. 6 miliardė.

45

Pėllumbat fluturojnė me njė shpejtėsi mbi 85 km/orė dhe kanė njė aftėsi tė madhe qėndrimi nė gjendje fluturimi.

46

Penicilina ėshtė zbuluar nga Bakteriologu Aleksandėr Fleming nė vitin 1928.

47

Pallati perandorak nė Pekin (Kinė) shtrihet nė njė sipėrfaqe prej 72 hektarė dhe prandaj quhet edhe pallati mė i madh.

48

Peshkaqenėt nuk sėmuren.

49

Peshqit e harrojnė ēdo gjė qė ndodhen vetėm pas 10 min.

50

Qė nga viti 1972 janė prodhuar rreth 64 milionė tonė kėnaēe alumin (rreth 3 trilion kėnaēe). Nėse kėto do tė vendoseshin njėra pas tjetrės, mund tė arrinin deri nė hėnė rreth 1000 herė. Kėnaēet e aluminit pėrbėjnė 1% tė materialeve mbeturina.

51

Ēdo ditė nė Botė sėmuren me sėmundjen e AIDS-it 6000 djem dhe vajza.

52

Qyteti i parė nė botė qė njihet tė ketė kaluar shifrėn e mbi 1 milion banorėve ka qenė Roma ( nė vitin 133 para e.r.), mė pasė Aleksandria nė Egjipt (nė vitin 30 para e.r.). Ndėrsa Londra e ka kaluar kėtė shifėr vetėm nė vitin 1810, Parisi nė vitin 1850 dhe Nju Jorku nė vitin 1874.

53

Qyteti qė ndodhet nė lartėsinė mė tė madhe ėshtė qyteti i Uenēuan nė Kinė. Ai ndodhet nė lartėsinė prej 5.099 metra.

54

Qyteti me dendėsi mė tė madhe tė popullsisė nė botė ėshtė Hong-Kongu. Nė ēdo km katrorė tė kėtij qyteti banojnė 98.053 banorė.

55

Rreth 27% e ushqimit nė vendet e zhvilluara pėrfundon nė koshat e plerave.

56

Sipas Byrosė sė mirėnjohur nė SHBA Census, 19% e fėmijėve nė Amerikė jetojnė nė varfėri.

57

Strucėt i kanė sytė mė tė mėdhenj se truri.

58

Sipas statistikave 100.000 njerėz kanė bėrė vetėvrasje nė shtetet komuniste .

59

Sateliti i parė artificial rreth Tokės ėshtė lėshuar nga ish BRSS nė vitin 1954. Ndėrsa qenia e gjallė, qė pėr herė tė parė ka bėrė njė fluturim special ka qenė qeni me emrin Laika (BRSS).

60

Struktura e molekulės sė ADN ėshtė zbuluar nė vitin 1953.

61

Strucėt mund tė vrapojnė me njė shpejtėsi rreth 70 km/orė.

62

Tė paktėn 800 mijė njerėz nė Angli dhe nė Uells kanė mbiemrin Smith, qė do tė thotė 1 nė 61 veta.

63

Vija bregdetare e Kanadasė ėshtė mė e gjata nė botė, rreth 243.600 km e gjatė. Rusia, qė ėshtė vend me sipėrfaqe mė tė madhe nė botė zė vendin tė dytė mė njė vijė bregdetare prej rreth 37.600 km.

64

Xhamia mė e madhe nė botė konsiderohet Xhamia “Shah Faisal”, pranė Islamabadit nė Pakistan. Ajo zė njė sipėrfaqe rreth 29 hektarė. Salla ku kryhet namazi ka njė sipėrfaqe prej 0.5 hektarė dhe sė bashku me oborrin, bėn tė mundshme kryerjen e namazit njėherėsh nga 100.000 besimtarė. Nė sipėrfaqet rreth saj mund tė falen gjithashtu edhe 200.000 besimtarė tė tjerė.

65

1 nė 10 persona nė botė jetojnė nė ishuj.

66

10 universitete mė tė vjetra tė botės janė: 1. Quaraouyi nė Marok. I themeluar nė vitin 970. 2. Universiteti Al-Azhar nė Kairo tė Egjiptit, themeluar nė vitin 970. 3. Universiteti i Parmės nė Itali, themeluar nė vitin 1054. 4. Ai i Bolonjės Itali nė vitin 1088. 5. I Modenės, Itali 1175. 6. Peruxhias Itali-1200. 7. I Padovės Itali-1222. 8. I Napolit Itali 1224. 9.I Parisit dhe 10.I Sienės Itali-nė vitin 1240.

67

4450 priftėrinj nė Amerikė kryejnė mardhėnie seksuale me fėmijė.

68

Mė 09.06.1996 Walter Arfeuille (Belgjikė) tėrhoqi me dhėmbė 8 vagonė treni mbi hekurudhe.

69

Pėr herė tė parė nė histori shkrepsa u zbulua nė vitin 1827 nga anglezi Gjon Vokeri (Wolker).

70

Vendi mė i thatė dhe jopjellor gjendet nė Calami (Kil) ku nuk ka rėnė shi 400-vjetėt e fundit.

 

 

 

 
   
                          
 

Faqe

1 2

3

4

5

6

7

8

9